Składki ZUS przedsiębiorcy w 2026 roku — ile płacisz i jak zaoszczędzić
Aktualizacja: 15 kwietnia 2026 | Autor: Marcin Bochenek | Czas czytania: 9 min
Krótka odpowiedź: W 2026 roku pełne składki ZUS (społeczne + zdrowotna) to ok. 2 360 zł/mies. Nowi przedsiębiorcy mogą płacić ok. 432–889 zł/mies. dzięki uldze na start i składkom preferencyjnym. Obowiązują też Mały ZUS Plus (dla przychodu ≤ 120 000 zł/rok) i wakacje składkowe (1 miesiąc wolny w roku). Składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania — przy ryczałcie to 498, 831 lub 1 495 zł/mies.
Kto musi opłacać ZUS
Każda osoba prowadząca JDG lub będąca wspólnikiem spółki cywilnej ma obowiązek opłacania składek ZUS. Dotyczy to zarówno tych, którzy prowadzą firmę jako główne źródło dochodu, jak i łączących ją z etatem — choć w tym drugim przypadku obowiązki są ograniczone.
Etat i firma jednocześnie — czy płacisz ZUS podwójnie?
Jeśli pracujesz na umowę o pracę z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym (4 806 zł brutto w 2026 r.) i prowadzisz JDG, nie musisz opłacać składek społecznych z firmy. Obowiązkowa pozostaje wyłącznie składka zdrowotna z działalności. To oszczędność do 1 927 zł/mies. na składkach społecznych.
Pełne składki ZUS — aktualne kwoty 2026
Po wyczerpaniu wszystkich ulg (lub gdy przychód przekracza 120 000 zł/rok) płacisz pełne składki ZUS. Podstawa wymiaru to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, w 2026 r. = 5 652 zł (60% × 9 420 zł).
Uwaga — dwa różne wynagrodzenia: podstawa Dużego ZUS bazuje na prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniu (9 420 zł na 2026 r. wg ustawy budżetowej), natomiast podstawa składki zdrowotnej dla ryczałtu — na faktycznym przeciętnym wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw za IV kw. poprzedniego roku, ogłoszonym przez GUS (9 228,64 zł za IV kw. 2025 r.). Stąd różne kwoty obliczeń poniżej.
| Rodzaj składki | Stawka | Kwota miesięczna |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 1 103,27 zł |
| Rentowa | 8,00% | 452,16 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 94,39 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 138,47 zł |
| Fundusz Pracy | 2,45% | 138,47 zł |
| Razem (z chorobową i FP) | 1 926,76 zł |
Do składek społecznych dochodzi składka zdrowotna — jej kwota zależy od formy opodatkowania (patrz niżej).
Łączne miesięczne obciążenie przy pełnym ZUS: ok. 2 360 zł (1 927 zł + min. 432,54 zł zdrowotna).
Podstawa prawna: art. 18 ust. 8 i art. 22 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.) — podstawa 60% prognozowanego wynagrodzenia; prognozowane wynagrodzenie na 2026 r. = 9 420 zł zgodnie z ustawą budżetową.
Składka zdrowotna w 2026 roku
Składka zdrowotna jest obliczana odrębnie dla każdej formy opodatkowania.
Skala podatkowa
9% dochodu (miesięcznego, narastająco od początku roku). Minimum: 432,54 zł/mies. (9% × 4 806 zł minimalnego wynagrodzenia). Brak możliwości odliczenia od podatku.
Podatek liniowy
4,9% dochodu. Minimum: 432,54 zł/mies. Można odliczyć zapłaconą składkę zdrowotną od podstawy opodatkowania — do limitu 14 100 zł/rok w 2026 r. (art. 23 ust. 1 pkt 58 ustawy o PIT, Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.).
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Stała kwota zależna od rocznego przychodu — oparta o przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw za IV kw. poprzedniego roku. GUS ogłosił 22 stycznia 2026 r., że wynagrodzenie za IV kw. 2025 r. wyniosło 9 228,64 zł.
| Roczny przychód | Podstawa (% wynagrodzenia) | Składka miesięczna |
|---|---|---|
| Do 60 000 zł | 60% × 9 228,64 zł = 5 537,18 zł | 498,35 zł |
| 60 001–300 000 zł | 100% × 9 228,64 zł = 9 228,64 zł | 830,58 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 180% × 9 228,64 zł = 16 611,55 zł | 1 495,04 zł |
Ryczałtowcy mogą odliczyć 50% zapłaconej składki zdrowotnej od przychodu (art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym, Dz.U. z 2024 r. poz. 776 z późn. zm.).
Wspólnik jednoosobowej sp. z o.o.
Stała składka zdrowotna: 9% × 9 228,64 zł = 830,58 zł/mies. — niezależnie od dochodu spółki (art. 79 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz.U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.).
Termin płatności SKZ: do 20. dnia miesiąca następnego za każdy miesiąc (od 1 lutego 2026 r. — od 1 stycznia liczy się rok składkowy dla SKZ na zasadach ogólnych).
Ulga na start — 6 miesięcy bez składek społecznych
Nowi przedsiębiorcy mogą przez pierwsze 6 pełnych miesięcy prowadzenia działalności nie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalnej, rentowej, wypadkowej, chorobowej) ani na Fundusz Pracy. Obowiązkowa pozostaje wyłącznie składka zdrowotna.
Warunki skorzystania (art. 18 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, Dz.U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.):
- Zakładasz firmę po raz pierwszy lub wznowujesz po co najmniej 60 miesiącach przerwy
- Nie będziesz świadczyć usług na rzecz byłego pracodawcy w zakresie czynności wykonywanych u niego w ramach stosunku pracy w bieżącym lub poprzednim roku
Oszczędność: przez 6 miesięcy płacisz tylko składkę zdrowotną zamiast ~2 360 zł/mies. pełnych składek. Oszczędność: ~1 927 zł/mies. × 6 = ok. 11 560 zł.
Jak się zgłosić: przy rejestracji w CEIDG wybierz kod ubezpieczenia 05 40 XX i złóż formularz ZUS ZZA (ubezpieczenie wyłącznie zdrowotne) w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia działalności.
Uwaga: Ulga na start wyklucza wakacje składkowe — w trakcie ulgi nie podlegasz ubezpieczeniom społecznym, co jest warunkiem skorzystania z wakacji.
Składki preferencyjne — przez 24 miesiące po uldze na start
Po zakończeniu ulgi na start możesz przez kolejne 24 miesiące opłacać obniżone składki. Podstawa wymiaru to 30% minimalnego wynagrodzenia — w 2026 r.: 1 441,80 zł (30% × 4 806 zł).
| Składka | Kwota (2026) |
|---|---|
| Emerytalna (19,52%) | 281,44 zł |
| Rentowa (8%) | 115,34 zł |
| Wypadkowa (1,67%) | 24,08 zł |
| Chorobowa (2,45%) — dobrowolna | 35,32 zł |
| Razem bez chorobowej | 420,86 zł |
| Razem z chorobową | 456,18 zł |
Do składek społecznych dochodzi składka zdrowotna (min. 432,54 zł). Łącznie: ~889 zł/mies.
Podstawa prawna: art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych — podstawa 30% płacy minimalnej przez 24 miesiące.
Mały ZUS Plus — składki od rzeczywistego dochodu
Mały ZUS Plus to ulga dla przedsiębiorców, których przychody z działalności w poprzednim roku nie przekroczyły 120 000 zł. Składki opłacasz od swojego faktycznego dochodu (a nie stałej podstawy), dzięki czemu możesz płacić mniej niż przy pełnym ZUS.
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe zasady: każdy kwalifikujący się przedsiębiorca może korzystać z ulgi przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności — niezależnie od wcześniejszego wykorzystania. To efektywny reset limitu.
Warunki:
| Kryterium | Wymaganie |
|---|---|
| Przychód 2025 | Do 120 000 zł (proporcjonalnie, jeśli działałeś krócej niż rok) |
| Staż w 2025 r. | Co najmniej 60 dni prowadzenia działalności |
| Nie korzystałeś z ulgi na start ani preferencyjnych składek w całym 2025 r. | (lub właśnie kończysz 24-miesięczny okres) |
Podstawa wymiaru obliczana ze wzoru: roczny dochód ÷ liczba dni prowadzenia działalności × 30. Nie może być niższa niż 1 441,80 zł ani wyższa niż 5 652 zł.
Termin zgłoszenia: do 31 stycznia roku, w którym chcesz korzystać z ulgi. Jeśli kończysz inny okres ulgi — w ciągu 7 dni. Złóż formularz ZUS ZUA ze zmienioną podstawą + ZUS DRA cz. II.
Podstawa prawna: art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zmieniony ustawą z 9 maja 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 863) — nowe zasady 36/60 miesięcy.
Wakacje składkowe — 1 miesiąc bez składek w roku
Wakacje składkowe to ulga pozwalająca raz w roku wybrać jeden miesiąc, w którym nie płacisz składek społecznych. Składki za ten miesiąc pokrywa budżet państwa. Składka zdrowotna nie jest objęta — płacisz ją normalnie.
Oszczędność w 2026 r.: do 1 926,76 zł (przy pełnym ZUS, bez chorobowej).
Warunki:
- Jesteś mikroprzedsiębiorcą wpisanym do CEIDG (max. 10 ubezpieczonych łącznie z Tobą)
- Podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu co najmniej 1 dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku
- Roczny przychód w co najmniej jednym z ostatnich 2 lat nie przekroczył 2 mln euro
- Nie świadczysz usług na rzecz byłego pracodawcy
- Nie wyczerpałeś limitu pomocy de minimis (300 000 euro w ciągu 3 lat)
Jak złożyć wniosek: formularz RWS wyłącznie przez PUE ZUS (eZUS.gov.pl), w miesiącu poprzedzającym miesiąc, który ma być objęty zwolnieniem. Podpisz Profilem Zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Przykład: chcesz sierpniowe wakacje → złóż RWS w lipcu.
Podstawa prawna: art. 17a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dodany ustawą z 9 maja 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 863).
Terminy płatności składek
| Typ płatnika | Termin płatności |
|---|---|
| JDG opłacający składki wyłącznie za siebie | Do 20. dnia miesiąca następnego |
| Płatnik zatrudniający pracowników lub zleceniobiorców | Do 15. dnia miesiąca następnego |
Składki opłacasz na trzy odrębne mikrorachunki składkowe przypisane do Twojego NIP/PESEL:
- Ubezpieczenia społeczne
- Ubezpieczenie zdrowotne
- Fundusz Pracy i FGŚP
Mikrorachunki sprawdzasz w PUE ZUS lub na stronie ZUS.pl.
Ścieżka ulg — planowanie od pierwszego dnia firmy
Rejestracja JDG
↓
Ulga na start (6 mies.) — tylko SKZ ~432–498 zł/mies.
↓
Składki preferencyjne (24 mies.) — ~889 zł/mies.
↓
Mały ZUS Plus (36 mies. w każdych 60 mies.) — jeśli przychód ≤ 120 000 zł/rok
↓
Pełny ZUS — ~2 360 zł/mies.
Możesz pominąć ulgę na start i od razu przejść na preferencyjne składki — np. gdy zależy Ci na chorobowym od pierwszego dnia lub planujesz urlop macierzyński.
FAQ
Czy składka chorobowa jest obowiązkowa? Nie — dla przedsiębiorców jest dobrowolna. Daje prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Aby nabyć prawo do zasiłku, musisz być ubezpieczony przez co najmniej 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
Co jeśli przekroczę 120 000 zł przychodu podczas Małego ZUS Plus? W trakcie roku możesz kontynuować Mały ZUS Plus. Weryfikacja nastąpi na początku następnego roku — jeśli przychód przekroczył 120 000 zł, w kolejnym roku nie możesz skorzystać z ulgi i przechodzisz na pełny ZUS.
Czy mogę łączyć wakacje składkowe z innymi ulgami? Wakacje składkowe są dostępne niezależnie od tego, czy płacisz pełny ZUS, preferencyjne czy Mały ZUS Plus. Nie możesz jednak skorzystać z wakacji w trakcie ulgi na start (brak podlegania ubezpieczeniom społecznym).
Czy składki ZUS zmienią się w trakcie roku? Stawki procentowe są stałe przez cały rok. Podstawy wymiaru też — ustalone raz na dany rok. Zmiana może nastąpić tylko jeśli zmieni się Twój status (np. koniec ulgi, przekroczenie limitu przychodu w Małym ZUS Plus).
Ile wynosi pełny ZUS z chorobowym i składką zdrowotną łącznie? Przy skali podatkowej i dochodzie np. 10 000 zł/mies.: 1 926,76 zł (społeczne z FP i chorobowym) + 900 zł (9% × 10 000 zł SKZ) = 2 826,76 zł/mies.
Jak Plumm rozlicza składki ZUS
Plumm automatycznie dobiera właściwą stawkę ZUS do Twojego aktualnego etapu (ulga na start, preferencyjny, Mały ZUS Plus, pełny) i wylicza kwotę do zapłaty każdego miesiąca. Na 5 dni przed terminem płatności otrzymujesz powiadomienie push z gotową kwotą i numerem rachunku.
Sprawdź plany dla JDG → | Załóż konto za darmo →
Powiązane artykuły: → Składka zdrowotna 2026 — stawki i wyliczenia → Ulga na start 2026 → Mały ZUS Plus 2026 → Wakacje składkowe 2026
Artykuł przygotowany na podstawie przepisów obowiązujących na dzień 15 kwietnia 2026 r. Podstawy prawne: ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.); ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.); ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.); obwieszczenie Prezesa GUS z 22 stycznia 2026 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kw. 2025 r. (M.P. 2026). Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady podatkowej.