Data aktualizacji: 26 kwietnia 2026
Autor: Marcin Bochenek
Czas czytania: 8 min
Krótka odpowiedź: Remanent (spis z natury) to obowiązkowy inwentarz towarów handlowych, surowców, materiałów i produkcji w toku sporządzany na 1 stycznia i 31 grudnia każdego roku podatkowego. Jego wartość wpisuje się do KPiR i wpływa bezpośrednio na obliczony dochód. Przy działalności czysto usługowej (bez towarów) — remanent = 0 i nie jest sporządzany.
Podstawa prawna
- § 24–29 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. 2019 poz. 2544 ze zm.) — szczegółowe zasady sporządzania spisu z natury
- Art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o PIT (Dz. U. 2024 poz. 226 ze zm.) — wpływ remanentu na dochód
Kto musi sporządzać remanent
Remanent dotyczy podatników prowadzących KPiR, którzy:
- Handlują towarami (sklep, hurt, e-commerce, dropshipping)
- Produkują wyroby (materiały + produkcja w toku)
- Kupują surowce do działalności (np. warsztat naprawczy — części)
Remanent nie dotyczy podatników prowadzących działalność wyłącznie usługową — jeśli nie kupujesz i nie przechowujesz towarów handlowych ani materiałów, wpisujesz remanent = 0 (co jest formalnością).
Kiedy sporządzać remanent
Obowiązkowo (§ 24 ust. 1 rozporządzenia MF):
- Na dzień 1 stycznia każdego roku (lub na dzień rozpoczęcia działalności)
- Na dzień 31 grudnia każdego roku
- Na dzień zmiany wspólnika (spółka cywilna)
- Na dzień likwidacji działalności
- Na żądanie urzędu skarbowego w trakcie roku
Spis sporządza się w ciągu 14 dni od wskazanego terminu (§ 24 ust. 3 rozporządzenia MF). Wpisuje się do KPiR najpóźniej w tym samym dniu lub niezwłocznie.
Co wpisać do remanentu
Spis z natury obejmuje (§ 26 rozporządzenia MF):
- Towary handlowe (zakupione w celu odsprzedaży)
- Materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze
- Półwyroby (produkcja w toku)
- Wyroby gotowe (efekt produkcji)
- Braki i odpady (jeśli mają wartość handlową)
Spis nie obejmuje: środków trwałych (amortyzowanych osobno), wyposażenia biurowego (sprzętu poniżej 10 000 zł ujętego bezpośrednio w koszty), należności i zobowiązań.
Wycena towarów w remanencie
Towary wyceniasz wg cen zakupu lub nabycia (§ 28 rozporządzenia MF). Jeśli towary utraciły wartość — możesz wycenić je po cenie niższej (wartość rynkowa z dnia sporządzenia spisu), z opisem przyczyny zaniżenia w spisie.
Metody wyceny:
- FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło) — zalecana jako najprostsza
- LIFO (ostatnie weszło, pierwsze wyszło) — dopuszczalna, ale raczej rzadko stosowana przy KPiR
- Cena średnia ważona — dopuszczalna
Wybraną metodę wyceny stosujesz konsekwentnie przez cały rok.
Jak remanent wpływa na dochód
Dochód do opodatkowania (art. 24 ust. 2 uPIT) oblicza się wzorem:
Dochód = (Przychody + Remanent końcowy) − (Koszty + Remanent początkowy)
Lub inaczej: remanent końcowy większy niż początkowy zwiększa dochód; remanent końcowy mniejszy niż początkowy zmniejsza dochód.
Przykład:
- Przychody: 500 000 zł
- Koszty (zakup towarów + inne): 400 000 zł
- Remanent na 01.01: 50 000 zł (towary niesprzedane z poprzedniego roku)
- Remanent na 31.12: 70 000 zł (towary niesprzedane)
- Dochód = (500 000 + 70 000) − (400 000 + 50 000) = 120 000 zł
Bez remanentu dochód byłby: 500 000 − 400 000 = 100 000 zł (zaniżony o 20 000 zł).
Remanent w ewidencji ryczałtu
Podatnicy na ryczałcie nie prowadzą KPiR — ale jeśli handlują towarami, mogą być zobowiązani do remanentu przy zakończeniu działalności lub jej zawieszeniu (art. 20 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, Dz. U. 2024 poz. 776 ze zm.). Szczegóły zależą od rodzaju działalności.
Konsekwencje braku remanentu
Brak sporządzenia remanentu lub jego nierzetelność stanowi naruszenie rozporządzenia o KPiR — może być traktowane jako prowadzenie KPiR nierzetelnie (art. 61 § 1 KKS), co grozi grzywną. Urząd może oszacować remanent (art. 23 Ordynacji podatkowej), co zwykle jest niekorzystne dla podatnika.
FAQ
Czy remanent muszę zgłaszać do urzędu skarbowego?
Nie — remanent wpisujesz tylko do KPiR. Urząd nie wymaga osobnego zgłoszenia ani przesyłania spisu. W razie kontroli urząd żąda okazania KPiR wraz ze spisem.
Co jeśli prowadzę e-commerce i mam towary w magazynie spedytora?
Towary, których jesteś właścicielem (nawet w zewnętrznym magazynie), wchodzą do remanentu niezależnie od miejsca składowania. Liczy się własność ekonomiczna, nie fizyczne posiadanie.
Czy remanent musi być podpisany przez kogoś?
Tak — spis z natury podpisuje podatnik lub osoba przez niego upoważniona (§ 27 ust. 1 rozporządzenia MF). Przy spółce cywilnej — wszyscy wspólnicy.
Czy mogę sporządzić remanent w arkuszu Excel?
Tak — nie ma wymogu konkretnego formatu. Wymagane elementy spisu: data, nazwy i ilości towarów, jednostkowe ceny zakupu, łączna wartość. Dokument przechowujesz przez 5 lat.
Artykuł przygotowany na podstawie przepisów obowiązujących na dzień 26 kwietnia 2026 r.: rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. 2019 poz. 2544 ze zm.) — §§ 24–29 — oraz ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2024 poz. 226 ze zm.) — art. 24 ust. 2. Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady podatkowej.