Data aktualizacji: 11 kwietnia 2026
Autor: Zespół Plumm (weryfikacja merytoryczna: [imię i nazwisko księgowej])
Czas czytania: 8 min
Krótka odpowiedź: Amortyzacja to rozłożenie kosztu zakupu środka trwałego w czasie — zamiast zaksięgować go jednorazowo, odpisujesz go w miesięcznych ratach przez kilka lat. Środkiem trwałym jest składnik majątku o wartości powyżej 10 000 zł netto i przewidywanym czasie użytkowania powyżej roku. Poniżej 10 000 zł możesz zaksięgować jednorazowo.
Co to jest środek trwały
Środek trwały to składnik majątku firmy, który:
- ma wartość powyżej 10 000 zł netto (netto przy VAT-owcach, brutto przy zwolnionych z VAT)
- jest używany przez firmę przez ponad rok
- jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do ewidencji
- jest własności lub współwłasnością podatnika (lub w leasingu finansowym)
Typowe środki trwałe w małej firmie:
- Samochód osobowy lub dostawczy
- Sprzęt komputerowy powyżej 10 000 zł (zestawy, serwery)
- Maszyny i urządzenia
- Meble biurowe jako zestaw powyżej 10 000 zł
- Nieruchomości (budynki, lokale)
Poniżej 10 000 zł netto — nie musisz amortyzować. Możesz zaksięgować wydatek jednorazowo jako koszt uzyskania przychodu w miesiącu zakupu.
Jak działa amortyzacja
Środek trwały wpisujesz do ewidencji środków trwałych po cenie nabycia. Następnie co miesiąc (lub kwartalnie) dokonujesz odpisu amortyzacyjnego — część wartości przechodzi do kosztów uzyskania przychodu.
Suma odpisów nie może przekroczyć wartości początkowej. Po jej osiągnięciu środek trwały jest w pełni zamortyzowany — koszt podatkowy już nie powstaje, ale możesz go nadal używać.
Wzór miesięcznego odpisu:
Wartość nabycia × stawka amortyzacji ÷ 12
Przykład: laptop za 15 000 zł netto, stawka 30%:
15 000 × 30% ÷ 12 = 375 zł/miesięcznie odpisu
Stawki amortyzacji — Klasyfikacja Środków Trwałych (KŚT)
Stawki amortyzacji określa załącznik do ustawy o PIT/CIT, przypisany do Klasyfikacji Środków Trwałych. Poniżej najpopularniejsze:
| Środek trwały | Kod KŚT | Stawka |
|---|---|---|
| Komputery i urządzenia do przetw. danych | 491 | 30% |
| Telefony komórkowe, tablety | 622 | 20% |
| Samochody osobowe | 741 | 20% |
| Samochody ciężarowe | 742 | 20% |
| Meble biurowe | 808 | 14% |
| Maszyny i urządzenia ogólnego użytku | 3–5 | 10–14% |
| Budynki niemieszkalne | 101–109 | 2,5% |
| Budynki mieszkalne | 110–122 | 1,5% |
Wyższą stawkę możesz stosować dla używanych lub ulepszonych środków trwałych. Możesz też obniżyć stawkę do dowolnej wartości, a następnie ją podwyższyć — przydatne przy stratach podatkowych.
Trzy metody amortyzacji
1. Amortyzacja liniowa (podstawowa)
Stały odpis co miesiąc przez cały okres użytkowania. Najprostsza i najczęstsza.
Przykład: samochód osobowy za 60 000 zł netto:
- Stawka: 20%
- Odpis roczny: 60 000 × 20% = 12 000 zł
- Odpis miesięczny: 1 000 zł
- Czas amortyzacji: 5 lat
2. Amortyzacja jednorazowa (degresywna uproszczona)
Dla małych podatników i nowych środków trwałych z grup 3–8 KŚT (bez samochodów osobowych): jednorazowy odpis do wartości równowartości 50 000 euro (213 000 zł w 2026 r.) w roku nabycia.
Kto może: mały podatnik (przychody do 2 mln euro/rok) lub podatnik rozpoczynający działalność w danym roku.
Kiedy warto: gdy chcesz jak najszybciej odliczyć koszt inwestycji — szczególnie przy wysokich dochodach w roku zakupu.
3. Metoda degresywna
Stawka liniowa zwiększona o współczynnik 2,0 (lub 3,0 dla maszyn w trudnych warunkach). W kolejnych latach, gdy odpis degresywny spadnie poniżej odpisu liniowego, przechodzi się automatycznie na metodę liniową.
Dostępna tylko dla maszyn i urządzeń (nie samochodów osobowych). Pozwala szybciej odpisać wartość na początku użytkowania.
Samochód osobowy w firmie — limity amortyzacji
Samochód osobowy ma dodatkowe ograniczenia amortyzacyjne:
| Typ samochodu | Limit wartości do amortyzacji |
|---|---|
| Spalinowy / hybrydowy | 150 000 zł |
| Elektryczny | 225 000 zł |
Jeśli kupisz samochód za 250 000 zł — amortyzujesz tylko od 150 000 zł (spalinowy). Kwota powyżej limitu nie jest kosztem.
Przy samochodzie używanym prywatnie i służbowo (bez ewidencji VZW) koszty — w tym odpisy — rozliczasz w 75%.
Wartości niematerialne i prawne (WNiP)
Zasady amortyzacji analogiczne jak dla środków trwałych. WNiP to m.in.:
- Licencje na oprogramowanie (powyżej 10 000 zł, czas trwania ponad rok)
- Prawa autorskie nabyte
- Znaki towarowe
- Patenty
Stawka: nie mniej niż 10% rocznie (maksymalnie 10 lat amortyzacji) lub zgodnie z umową licencji (jeśli jest określony czas trwania).
Oprogramowanie nabyte jako subskrypcja (SaaS) — nie jest WNiP, lecz kosztem bieżącym.
Ewidencja środków trwałych
Obowiązek prowadzenia ewidencji środków trwałych dotyczy podatników PIT (skala, liniowy) i CIT. Ryczałtowcy ewidencji nie prowadzą formalnie, ale zaleca się dokumentować nabycie środków trwałych (może być istotne przy kontroli lub sprzedaży).
Ewidencja zawiera:
- Liczbę porządkową
- Datę nabycia i przyjęcia do użytkowania
- Wartość początkową (cenę nabycia)
- Stawkę amortyzacyjną
- Sumę dokonanych odpisów
- Wartość netto (wartość po odliczeniu odpisów)
Sprzedaż środka trwałego
Przy sprzedaży środka trwałego powstaje przychód z działalności gospodarczej. Kosztami są:
- wartość netto środka trwałego (wartość początkowa minus dotychczasowe odpisy)
Jeśli sprzedasz za więcej niż wartość netto — masz dochód. Jeśli za mniej — stratę (w granicach, które możesz rozliczyć podatkowo).
Po pełnej amortyzacji (wartość netto = 0) cała cena sprzedaży jest przychodem.
Jednorazowy odpis — kiedy zamiast amortyzacji
Możesz nie amortyzować i zaksięgować wydatek jednorazowo, gdy:
- Wartość netto środka trwałego wynosi do 10 000 zł — zawsze, bez warunków
- Jesteś małym podatnikiem lub rozpoczynasz działalność i zakupiłeś środek z grup 3–8 KŚT, wartość nie przekracza 213 000 zł w 2026 r. — amortyzacja jednorazowa
FAQ
Czy iPhone za 8 000 zł to środek trwały?
Nie — wartość poniżej 10 000 zł netto. Możesz zaksięgować jednorazowo jako koszt w miesiącu zakupu.
Czy oprogramowanie za 15 000 zł jednorazowe (nie subskrypcja) to środek trwały?
Tak — to wartość niematerialna i prawna (WNiP). Amortyzujesz w czasie, stawka min. 10%/rok.
Czy na ryczałcie trzeba amortyzować?
Na ryczałcie koszty nie mają znaczenia podatkowego (płacisz od przychodu). Ewidencji środków trwałych formalnie nie prowadzisz, ale sprzedaż środka trwałego może generować odrębny przychód podlegający opodatkowaniu.
Kiedy zaczynam amortyzację?
Od miesiąca następnego po miesiącu przyjęcia środka trwałego do ewidencji (wpisania go i uznania za gotowy do użytkowania). Nie od miesiąca zakupu.
Czy mogę amortyzować samochód leasingowany?
Zależy od rodzaju leasingu. Leasing finansowy — amortyzujesz Ty (środek trwały w ewidencji). Leasing operacyjny — amortyzuje leasingodawca, Ty zaliczasz raty do kosztów w całości.
Amortyzacja w Plumm
Plumm automatycznie nalicza miesięczne odpisy amortyzacyjne na podstawie wartości i stawki wpisanej przy przyjęciu środka do ewidencji. Dashboard pokazuje aktualną wartość netto wszystkich środków trwałych i sumę odpisów w danym roku.
Sprawdź plany Plumm dla JDG →
Załóż konto za darmo — bez karty →
Powiązane artykuły:
→ Koszty uzyskania przychodu 2026 — co można odliczyć
→ Formy opodatkowania JDG — ryczałt, skala czy liniowy
Artykuł przygotowany na podstawie przepisów obowiązujących na dzień 11 kwietnia 2026 r. Stawki amortyzacji wg załącznika nr 1 do ustawy o PIT. Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady podatkowej.