Data aktualizacji: 26 kwietnia 2026
Autor: Marcin Bochenek
Czas czytania: 9 min
Krótka odpowiedź: Ulga badawczo-rozwojowa (B+R) pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania (PIT lub CIT) 100% kosztów kwalifikowanych działalności B+R — a dla małych podatników i startupów nawet 150–200%. Oznacza to realne obniżenie podatku (np. przy liniowym 19%: odliczenie 100% kosztów B+R = oszczędność 19 zł na każde 100 zł wydane na B+R). Ulga nie wyklucza się z IP Box — można je łączyć.
Podstawa prawna
- Art. 26e–26f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2024 poz. 226 ze zm.) — ulga B+R dla JDG
- Art. 18d–18e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2023 poz. 2805 ze zm.) — ulga B+R dla spółek
- Objaśnienia podatkowe MF z 13 lutego 2019 r. — zakres i warunki ulgi B+R
Kto może korzystać z ulgi B+R
Z ulgi B+R mogą korzystać:
- JDG opodatkowane skalą podatkową lub podatkiem liniowym (nie ryczałtem)
- Spółki CIT (zarówno klasyczny, jak i estoński — ale przy estońskim CIT rozliczenie jest inne)
- Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38–40 uPIT / art. 4a pkt 26–28 uCIT
Działalność B+R musi być prowadzona systematycznie — nie wystarczy jednorazowy projekt. Prace rutynowe i standardowe (np. typowe utrzymanie oprogramowania) nie kwalifikują.
Koszty kwalifikowane — co można odliczyć
Art. 26e ust. 2 uPIT wylicza koszty kwalifikowane (katalog zamknięty):
- Wynagrodzenia pracownicze w części związanej z B+R — wraz z narzutami pracodawcy (ZUS pracodawcy), ale wyłącznie proporcja czasu na B+R do całkowitego czasu pracy
- Wynagrodzenia z umów zlecenia/o dzieło — w części dotyczącej B+R
- Nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną B+R
- Nabycie sprzętu specjalistycznego (niebędącego środkiem trwałym) bezpośrednio związanego z B+R
- Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w B+R (z wyłączeniem samochodów osobowych)
- Ekspertyzy, opinie, usługi doradcze nabyte od jednostek naukowych (uczelni, instytutów PAN)
- Koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego, prawa z rejestracji
Limity odliczenia w 2026
| Podatnik | Koszty pracownicze | Pozostałe koszty kwalifikowane |
|---|---|---|
| Standardowy (JDG, spółka) | 200% | 100% |
| Mały podatnik (przychody ≤ 2 mln EUR) | 200% | 150% |
| Centrum B+R (status nadany przez MNiSW) | 200% | 200% |
Podstawa prawna limitów: art. 26e ust. 3–3e uPIT (zmiany z 2022 r., Dz. U. 2022 poz. 2647).
Jak rozliczyć ulgę B+R
- Wyodrębnij koszty B+R w KPiR lub w ewidencji rachunkowej — odrębna analityka lub kolumna dla kosztów kwalifikowanych
- Przypisz czas pracowniczy do działalności B+R (timesheet) — proporcja umożliwia wydzielenie kosztów pracowniczych
- W zeznaniu rocznym: wypełnij załącznik PIT/BR (dla JDG) lub CIT/BR (dla spółek) — wykazujesz rodzaje i kwoty kosztów kwalifikowanych
- Odliczenie zmniejsza podstawę opodatkowania (nie podatek bezpośrednio) — wprost wpisujesz w PIT-36L lub PIT-36
Jeśli w danym roku ulga jest wyższa niż dochód (np. firma jest na progu straty), możesz przenieść nieodliczoną część ulgi na kolejne 6 lat podatkowych (art. 26e ust. 8 uPIT).
Ulga B+R a IP Box — jak łączyć
Art. 26eb uPIT (ulga na innowacyjnych pracowników) i IP Box można łączyć z ulgą B+R. Zasada: te same koszty nie mogą być odliczone dwukrotnie. Koszty B+R wchodzące do wskaźnika nexus IP Box nie mogą być jednocześnie odliczone w ramach ulgi B+R od tej samej podstawy opodatkowania. Rozsądna strategia: koszty B+R związane z KPWI — do IP Box; pozostałe koszty B+R — do ulgi B+R.
FAQ
Czy muszę mieć dział B+R lub laboratorium?
Nie — wystarczy systematyczna praca twórcza nad innowacyjnym rozwiązaniem (oprogramowanie, produkt, technologia). Nie ma wymogu fizycznej infrastruktury laboratoryjnej.
Czy muszę zgłaszać działalność B+R do jakiegoś rejestru?
Nie — nie ma obowiązku rejestracji działalności B+R ani uzyskiwania certyfikatów. Wystarczy odrębna ewidencja kosztów i dokumentacja prowadzonych prac (opisy projektów, protokoły, raporty).
Czy mały podatnik na ryczałcie może skorzystać z ulgi B+R?
Nie — ulga B+R dostępna jest wyłącznie przy podatku liniowym i skali. Przy ryczałcie brak dochodu, od którego liczyłoby się odliczenie.
Czy ulga B+R działa przy stracie podatkowej?
Jeśli masz stratę — koszty kwalifikowane możesz odliczyć w ciągu kolejnych 6 lat. Ulga nie przepada, ale wymaga wykazania dochodu w przyszłości.
Artykuł przygotowany na podstawie przepisów obowiązujących na dzień 26 kwietnia 2026 r.: ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2024 poz. 226 ze zm.) — art. 26e–26f — oraz ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2023 poz. 2805 ze zm.) — art. 18d–18e. Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady podatkowej.