Data aktualizacji: 26 kwietnia 2026
Autor: Marcin Bochenek
Czas czytania: 8 min
Krótka odpowiedź: Stratę z działalności gospodarczej możesz odliczać przez 5 kolejnych lat podatkowych po roku, w którym ją poniosłeś. Do wyboru masz dwie metody: stopniową (max 50% straty rocznie) lub jednorazową (do 5 mln zł w jednym roku). Strata nie przepada — przechodzi na następne lata, o ile działalność jest kontynuowana. Przy ryczałcie strat się nie rozlicza.
Podstawa prawna
- Art. 9 ust. 3–3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2024 poz. 226 ze zm.) — rozliczanie strat PIT
- Art. 7 ust. 5–6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2023 poz. 2805 ze zm.) — rozliczanie strat CIT
Kiedy powstaje strata podatkowa
Strata podatkowa z działalności gospodarczej (pozarolniczej) powstaje, gdy w danym roku podatkowym koszty uzyskania przychodów przewyższają przychody (art. 9 ust. 2 uPIT). Dotyczy wyłącznie podatku liniowego (19%) i skali podatkowej (12%/32%) — przy ryczałcie straty nie ma, bo opodatkowany jest przychód, nie dochód.
Strata z jednego źródła przychodów nie kompensuje dochodu z innego źródła. Np. strata z działalności gospodarczej nie obniża dochodu z etatu (art. 9 ust. 3 uPIT — odliczenie wyłącznie od dochodu z tego samego źródła).
Dwie metody rozliczenia straty
Metoda 1 — stopniowa (max 50% rocznie)
Art. 9 ust. 3 pkt 1 uPIT (brzmienie do 2018 r. włącznie) i obecne przepisy pozwalają odliczyć nie więcej niż 50% straty z danego roku w jednym roku podatkowym. Oznacza to, że nawet dużą stratę możesz rozliczyć w ciągu 2 lat (po 50% rocznie).
Metoda 2 — jednorazowa do 5 mln zł
Od 2019 r. (art. 9 ust. 3 pkt 2 uPIT — zmiana wprowadzona ustawą z dnia 23 października 2018 r., Dz. U. 2018 poz. 2159) możesz odliczyć jednorazowo do 5 000 000 zł straty w jednym roku. Nadwyżka ponad 5 mln zł rozliczana jest metodą stopniową (max 50%/rok) przez kolejne lata.
| Metoda | Limit roczny | Podstawa |
|---|---|---|
| Stopniowa | 50% straty z danego roku | art. 9 ust. 3 pkt 1 uPIT |
| Jednorazowa | 5 000 000 zł (niezależnie od wysokości straty) | art. 9 ust. 3 pkt 2 uPIT |
Wyboru metody dokonujesz w zeznaniu rocznym — nie składasz żadnego osobnego wniosku. Możesz w różnych latach stosować różne metody dla tej samej straty (np. w roku 1 odlicz 5 mln jednorazowo, a resztę w kolejnych latach po 50%).
Ile lat na rozliczenie straty
Strata z danego roku może być odliczana wyłącznie w ciągu 5 kolejnych lat podatkowych (art. 9 ust. 3 in fine uPIT). Nieodliczona po 5 latach przepada.
Przykład: Strata 200 000 zł poniesiona w 2025 r.:
- Metoda stopniowa: odliczasz max 100 000 zł w 2026 r., max 100 000 zł w 2027 r. → strata rozliczona w 2 lata
- Metoda jednorazowa: odliczasz całe 200 000 zł w 2026 r. (poniżej progu 5 mln) → strata rozliczona w 1 rok
Przykład 2: Strata 8 000 000 zł poniesiona w 2025 r.:
- W 2026 r.: jednorazowo 5 000 000 zł (metoda 2) + 50% z nadwyżki (1 500 000 zł) = 6 500 000 zł
- W 2027 r.: pozostałe 1 500 000 zł (50% z 3 000 000 zł nadwyżki)
Strata a zaliczki PIT w ciągu roku
W trakcie roku, obliczając miesięczne lub kwartalne zaliczki na PIT, uwzględniasz narastający dochód od początku roku. Jeśli dochód jest ujemny — zaliczka wynosi 0 (nie wpłacasz nic). Stratę z poprzednich lat odliczasz dopiero w zeznaniu rocznym — nie wpływa ona na bieżące zaliczki.
Strata a zmiana formy opodatkowania
Zmiana formy opodatkowania z liniowego/skali na ryczałt lub karty podatkowej powoduje, że strat z lat poprzednich nie możesz odliczyć w latach opodatkowania ryczałtem — bo przy ryczałcie nie ma dochodu do odliczenia. Po powrocie do skali/liniowego strata jest nadal do odliczenia, ale bieg 5-letniego terminu nie zatrzymuje się.
Strata w spółce (CIT)
Zasady dla spółek (art. 7 ust. 5 uCIT) są analogiczne: odliczenie przez 5 lat, metoda 50%/rok lub jednorazowo do 5 mln zł. Strata z roku, w którym spółka nie spełniała warunków małego podatnika ani nowej spółki — rozlicza się na tych samych zasadach.
Uwaga dla spółek: strata nie przechodzi na nabywcę spółki przejętej w ramach fuzji lub podziału (art. 7 ust. 4 pkt 1 uCIT).
FAQ
Czy muszę zgłaszać stratę do urzędu?
Nie — wykazujesz stratę w zeznaniu rocznym (PIT-36, PIT-36L) i to wystarczy. Urząd nie wydaje żadnej decyzji o stracie.
Czy strata z 2020 r. wciąż jest do odliczenia w 2026 r.?
Nie — 5 lat upłynęło (2021, 2022, 2023, 2024, 2025). Ostatni rok na odliczenie straty z 2020 r. to 2025. W 2026 r. strata z 2020 r. przepada.
Czy stratę z jednej działalności mogę odliczyć od dochodu z innej?
Nie — strata z działalności gospodarczej obniża wyłącznie dochód z działalności gospodarczej w kolejnych latach. Nie kompensuje dochodu z etatu, najmu czy dywidend.
Czy przy podatku liniowym i skali strata liczy się tak samo?
Tak — zasady rozliczania straty są identyczne przy obu formach opodatkowania. Stawka podatku (19% liniowy vs 12%/32% skala) nie wpływa na zasady rozliczenia straty.
Artykuł przygotowany na podstawie przepisów obowiązujących na dzień 26 kwietnia 2026 r.: ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2024 poz. 226 ze zm.) — art. 9 ust. 3–3a — oraz ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2023 poz. 2805 ze zm.) — art. 7 ust. 5–6. Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady podatkowej.